Shardiya Navratri 2023: ਸ਼ਾਰਦੀਆ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਵ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੈਰ ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜ੍ਹਾਵਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਦੇਵੀ ਦੇ 52 ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵਰਾਤਰੀ ‘ਤੇ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਮੰਦਰ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ?
ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵਨਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਏ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵੀ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ‘ਚ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਨੀ ਅਤੇ ਮੇਕਅੱਪ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਥਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਰ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ
ਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮੰਦਰ 100 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਨਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ‘ਚ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਪੱਥਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਗੋਟਾ ਪੱਥਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਛੋਟਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਮਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ
ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਵੈ-ਹੋਂਦ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣਾ ਜੰਗਲ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।