ਸਰਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਓ ਜਾਂ ਪੀਓ, ਸਭ ਕੁਝ ਹਜ਼ਮ ਕਰੋ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮੱਖਣ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਪਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖਾਓ, ਇਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਾਗ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ।

‘ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ’ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
‘ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ’ ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਾਕ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੋਜਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦ ਦੇਵੇਗਾ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਾਗ ਭੋਜਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁਣ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਤੇਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਤੇਲ ਨੂੰ ਜੈਤੂਨ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਗ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ
ਇਹ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਰਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਸ਼ਮਾ ਨੈਥਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਥਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵੈਸੇ, ਭੋਜਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ 3000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਨਿਕੋਲਾਈ ਇਵਾਨੋਵਿਚ ਵਾਵਿਲੋਵ (1887-1943), ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਮੂਲ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ, ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਭਾਰਤ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਨੇ ਵੀ ਸਰ੍ਹੋਂ ਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।

ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 2700 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪੁਸਤਕ ‘ਚਰਕਸ਼ਸੰਹਿਤਾ’ ‘ਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ (USDA) ਨੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਦੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਕੱਪ (ਲਗਭਗ 56 ਗ੍ਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀਜ਼ 15.1, ਪ੍ਰੋਟੀਨ 1.6 ਗ੍ਰਾਮ, ਚਰਬੀ 0.235 ਗ੍ਰਾਮ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ 2.62 ਗ੍ਰਾਮ, ਫਾਈਬਰ 1.79 ਗ੍ਰਾਮ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ 64.4 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਆਇਰਨ 1.50 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, 1.50 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਆਇਰਨ, 1.20 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਆਇਰਨ 1.50 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ 39.2 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ 84.6 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ 144 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫੋਲੇਟ (ਇੱਕ ਐਸਿਡ ਜੋ ਖਰਾਬ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ), ਤਾਂਬਾ, ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਸੇਲੇਨੀਅਮ (ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਗੁਣ) ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਾਗ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਫੂਡ ਐਕਸਪਰਟ ਅਤੇ ਹੋਮ ਸ਼ੈੱਫ ਸਿੰਮੀ ਬੱਬਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਗ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦਿਲ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਠੀਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹੱਡੀ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਸਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਖਰਾਬ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਟਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਲੀਵਰ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ ਕੋਈ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੂਜ਼ ਮੋਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

The post ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ appeared first on TV Punjab | Punjabi News Channel.