ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੀਕਰ ‘ਚ ਮਾਤਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਵੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਚਨੇ ਚਬਾਣੇ ਪਏ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਅਖੰਡ ਜੋਤੀ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਸਾਵਣ ਘੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੀਕਰ ਤੋਂ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਰਾਵਲੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਸੀਕਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 35 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਰਾਵਲੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਭੰਵਰਾਂ (ਮੱਖੀਆਂ) ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਫੌਜ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ‘ਚ ਫੌਜੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਮੰਦਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਜੀਨ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇੱਥੇ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਾਸਕ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਦੀਵੇ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅੱਧਾ ਘਿਓ ਦਾ ਤੇਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੀ ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲੀ ਤਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿਚ 25 ਪੈਸੇ ਘਿਓ ਤੇ ਤੇਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ 20 ਰੁਪਏ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਰਜਤ ਕੁਮਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੈਸਾ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਜੋ ਪੈਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਸਥਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਜੀਨ ਮਾਂ ਦੀ ਲਾਟ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਹੈ।

ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ?
ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਰਜਤ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਦਰ ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 115 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਅਰਾਵਲੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੀਨ ਦਾ ਜਨਮ ਚੁਰੂ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਘੰਘੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹਰਸ਼ ਵੀ ਸੀ। ਜੀਨ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਦਾ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਜੀਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਜਿਹਾ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰਸ਼ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਜੀਨ ਆਪਣੀ ਭਰਜਾਈ ਨਾਲ ਝੀਲ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਕਿ ਹਰਸ਼ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹਰਸ਼ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘੜਾ ਰੱਖੇਗਾ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਹਰਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹਰਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਰੱਖੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤਾ। ਜੀਨ ਬਾਜ਼ੀ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ‘ਚ ਆ ਕੇ ਅਰਾਵਲੀ ਦੀ ਕਾਜਲ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਹਰਸ਼ ਮਨਾਉਣ ਗਿਆ ਪਰ ਜੀਨ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਹਰਸ਼ ਵੀ ਭੈਰੋਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੁਣ ਜੀਨਮਾਤਾ ਧਾਮ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਨਾਥ ਭੈਰਵ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਨਵਰਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਜੱਟ ਜਾਦੂਲੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਮਨੌਤੀਆ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।

The post ਜਾਣੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਸ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਜਿੱਥੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਵੀ ਗੋਡੇ ਟੇਕੇ ਸਨ। appeared first on TV Punjab | Punjabi News Channel.