ਡੈਸਕ- ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਮਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਏ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਥੀਲੀਨ ਆਕਸਾਈਡ (ਈਟੀਓ) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (FSSAI) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਦਰਅਸਲ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਸਾਲੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ MDH ਅਤੇ Everest ਅਤੇ ETO ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ FSSAI ਨੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਐਵਰੈਸਟ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੋਂ 9 ਨਮੂਨੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਲਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ MDH ਦੀਆਂ 11 ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੋਂ 25 ਨਮੂਨੇ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਲਏ ਗਏ ਕੁੱਲ 34 ਸੈਂਪਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 28 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਟੀਓ ਦੀ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ 300 ਸੈਂਪਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਈ.ਟੀ.ਓ. ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
FSSAI ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋਰ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨੇ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੂਡ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲੈਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਸਾਲੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ MDH ਅਤੇ Everest ਦੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਕੈਮੀਕਲ ETO ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਮਈ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2023-24 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਸਾਲਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੁੱਲ 4.25 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਸਾਲਾ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਪਾਈਸ ਬੋਰਡ ਈਥੀਲੀਨ ਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ 10.7 ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਜਲਣਸ਼ੀਲ, ਰੰਗਹੀਣ ਗੈਸ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ, ਸਟਰਲਾਇਜ਼ਿੰਗ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਟਰਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (IARC) ਨੇ ਈਥੀਲੀਨ ਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ‘ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ’ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਈਥੀਲੀਨ ਆਕਸਾਈਡ ਲਿੰਫੋਮਾ ਅਤੇ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਵਰਗੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੇਟ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।